Enterkon Müşavirlik ve Tic. A.Ş.

BKTD

Enterkon çevirmenlerinin tümü, 1969'da kurulan ve 1999'da Birleşik Konferans Tercümanları Derneği adını alan meslek kuruluşunun üyesidir. Türkiye'de çalışan konferans çevirmenlerini bir araya getiren ve Enterkon çevirmenleri tarafından kurulan bu dernek, çevirmenlerin ve işverenlerin görev ve sorumluluklarını belirler, mesleki ve etik yeterlik kurallarını tanımlar, çevirmenlerin çalışma şartlarını düzenler ve haklarını korur.

Mesleki Standartlar

BKTD tarafından belirlenmiş ve bütün Enterkon çevirmenlerinin uyduğu çalışma şartları şöyledir:

Birleşik Konferans Tercümanları Derneği (BKTD) Konferans Tercümanlarının Genel Çalışma Koşulları ve Sorumlulukları

1. Konferans tercümanları ancak yeterli bilgi donanımına sahip oldukları konularda görev kabul eder.
2. Konferans tercümanları meslekî gizlilik ilkesine tabidir, tercüman kimliği ile sahip olduğu bilgi, belge vs.yi işverenin rızası olmadan üçüncü şahıslara aktarmaz. Meslek sırrı işverenle yapılan sözleşmenin süresiyle kısıtlı olmayıp, sözleşmenin hitamı ve feshinden sonra da tercümanı bağlar.
3. BKTD üyeleri, Dernek üyesi ya da aday üye olmayan, ya da BKTD'nin Çalışma Koşullarına riayet ettiği ve meslekî yeterliliğe sahip olduğu BKTD tarafından saptanmamış kişilerle birlikte kabine girmezler.
4. Konferans tercümanı her şartta duyduğunu tercüme eder. Kasıtlı olarak yanlı ya da eksik/fazla tercümeye zorlanması halinde, kendisi için hiçbir müeyyide doğurmaksızın, çalışmayı reddeder.
5. Konferans tercümanları 1 saati aşan toplantılarda hiçbir şekilde tek başlarına çalışamazlar ve çalışmaya zorlanamazlar. İki kişilik bir tercüman ekibinin çalışma süresi 2 x 3 saati aşamaz. Toplam çalışma süresi 6 saati aşan toplantılarda tercümanlar 3'er kişilik ekipler halinde görev alır. Tercümanların öğle yemeği arası en az bir saattir.
6. Konferans tercümanlarının görevi sözlü çeviri yapmaktır. Tercümanlar hiçbir şekilde yazılı tercüme yapmaya zorlanamazlar.
7. Aynı iş için aynı işveren tarafından angaje edilen tercümanlar aynı ücreti alırlar.
8. İşverenin yayın kuruluşu olduğu haller dışında, toplantı sırasında yapılan tercüme, konferans tercümanının izni olmadan, televizyon veya radyodan yayınlanamaz. Yayınlanmak amacıyla yapılacak her türlü ses kaydı tercümanın rızasına ve telif ücretine tabidir. Bu ücret tercümanın günlük ücretinin %50'sinin altında olamaz.
9. Konferans sahibi, tebliğ metinleri, program, vs. gibi her türlü belgeyi, konferans tercümanlarına, gerekli teknik ve terminolojik hazırlıklarını yapabilmelerine imkan verecek makul bir sürede iletir. Ayrıca, teknik ve siyasi yönden hassas konularda veya konferans sahibi gerekli gördüğünde, tercümanlara önceden brifing verilebilir.
10. Konferans tercümanı metni kendisine önceden verilmeyen veya seyrettirilmeyen video veya filmleri çevirmeye zorlanamaz. Her halükarda bu tür görsel malzemenin çevirisinin yapılabilmesi için sesin kabine direkt olarak verilmesi gerekmektedir.
11. Simültane tercüme esnasında kullanılacak kabin ve teknik donanım ISO 2603 ve 4043 standartlarına uygun olmalı; kabin, konuşmacının, kürsünün, perdeye yansıtılan görsel malzemenin tercüman tarafından rahatlıkla görülebileceği uzaklıkta ve konumda kurulmalıdır. Tercümanlar kabinlerin ve donanımın konum ya da koşullarının uygun olmadığı hallerde gerekli düzenleme (kabinlere TV monitörü yerleştirilmesi de dahil olmak üzere) yapılmadığı takdirde çalışmaya zorlanamazlar.
12. Konferans tercümanının ikamet ettiği şehrin dışına ulaşımı, yemek ve konaklama giderleri işveren tarafından karşılanır. Ulaşım havayoluyla, bu mümkün olmadığında ise mevcut en direkt vasıtayla yapılır. Konaklama, konferansın düzenlendiği otelde veya bunun mümkün olmadığı hallerde asgarî 4 yıldızlı otelde ve tek kişilik odada olmalıdır.
13. Konferans tercümanı, yurtdışı işlerde ya da yurtiçinde ulaşımın 4 saati aştığı hallerde, beher yol günü için; ikamet ettiği şehrin dışındaki çalışmalarda arada çalışılmayan beher gün için en az yarım gün ücret alır. Tercümanın toplantının başladığı günden bir önceki gün mesai saatleri dahilinde (09:00-18:00) seyahat etmesi talep edildiğinde veya ulaşım şartları bunu gerektirdiğinde, aynı şekilde en az yarım günlük ücret tahakkuk ettirilir.
14. Konferans tercümanlarıyla sözleşme yapan tüm aracı kuruluşlar, tercüme hizmetinin daha nitelikli düzeyde yapılabilmesi için, tercümanları toplantıyı düzenleyen kişi veya kuruluşlarla temasa geçirmekle yükümlüdür.
15. Mücbir sebepler dışında, toplantı sahibinin sözleşmeyi, iş gününden 1 gün önce tek taraflı olarak feshetmesi halinde tercüme bedelinin tamamı, 2 ila 7 gün önce feshetmesi halinde ise %50'si tahakkuk ettirilir.

Çeviri Ekipmanı

Simültane çevirinin kalitesi, büyük ölçüde çevirmenlerin konuşmacıları ne kadar iyi duyduğuna bağlıdır. Bu nedenle çevirmenlere uluslararası standartlara uygun çeviri kabinleri ve teknik ekipman sağlanması çok önemlidir. Sabit çeviri kabinleriyle ilgili ISO 2603:1998 standartları ve taşınabilir kabinlerle ilgili ISO 4043:1998 standartları geçerlidir.

Toplantı sabit ekipmanı olmayan bir yerde düzenlenecekse, simültane çeviri ekipmanı kurma ve kiralama konusunda uzmanlaşan profesyonel şirketlerle çalışmakta yarar vardır. Enterkon herhangi bir ekipman şirketiyle doğrudan çalışmamakla birlikte, bu konuda hizmet sunan şirketlere nasıl ulaşabileceği hakkında bilgi verebilir.

Enterkon, 20 kişiye kadarki toplantılar için taşınabilir simultane çeviri ekipmanı olan "bidül" kiralama hizmeti vermektedir. Simültane çeviri kabinleri hakkında ISO şartlarına ulaşmak için tıklayınız.

Çeviri kabinleri ve ekipmanı hakkında bazı bilgiler

• Çevirmenlerin "işyeri" çeviri kabinidir; çevirmenler oldukça stresli şartlarda ve kısıtlı bir mekanda bütün gün çalışmak zorunda kalabilir.
• Kullanılan her dil için her çevirmenin bir kulaklığı ve mikrofonu olacak şekilde donatılmış bir kabin bulunmalıdır.
• Kabinler, çevirmenin hem konuşmacıları, hem de görsel ekipmanı (perde, ekran, vb.) herhangi bir engel olmadan görebileceği bir biçimde ve mesafede yerleştirilmelidir.
• Çevirmenlerin dışarıdan gelen seslerden rahatsız olmaması, aynı şekilde dışarıdan gelen sesin çevirmenlerin mikrofonlarıyla dinleyicilerin kulaklarına gitmemesi sağlanmalıdır.
• Kabinlerde masa lambası olmalıdır. Ayrıca teknik ekipmanı, lambaları ve dokümanları alacak büyüklükte bir masa olmalıdır.
• Toplantı boyunca salonda en az bir teknisyen bulunmalıdır. Çevirmenler çeviri ekipmanını sadece kullanmayı bilir, kurmayı veya tamir etmeyi bilmezler.
• Toplantı başlamadan önce çevirmenlere teknisyenler ile birlikte ekipmanı kontrol etme imkanı verilmelidir.
• İkiden fazla dilin kullanıldığı toplantılarda, bir kabindeki çevirmenlerin bir başka kabinde yapılan çeviriyi dinlemesine imkan sağlayan röle sistemi olan çeviri sistemi kurulması gerekebilir.
• Simultane çeviri kabinlerinin özellikleri, ISO 2603:1998 ve ISO 4043:1998 standartlarına uyumlu olmalıdır.

Konuşmacılar için notlar

• Çevirmen, konuşmacı ve dinleyiciler arasındaki aracıdır. Çevirmen, konuşmayı dinleyiciler için çevirirken başarısı büyük oranda konuşmacıya bağlıdır. AIIC (Uluslararası Konferans Çevirmenleri Derneği) tarafından konuşmacılar için hazırlanan notlar aşağıdadır: Konferans düzenleyicileri, farklı dilleri konuşan, farklı kültürlerden gelen heyetlerin birbirini anlayabilmesi için simültane çeviri hizmeti almaktadır. Çevirmenler, vermek istediğiniz mesajı dinleyicilere ulaştırma konusunda ortaklarınızdır. Aşağıdaki konulara dikkat ederek çevirmenlere yardımcı olabilirsiniz.
• Elinizde yapacağınız konuşmaya ait yazılı metin veya notlar varsa, söz konusu yazılı metni ne kadar takip edeceğinize bakmaksızın, bu metni çevirmenlere verilmek üzere sekreteryaya iletiniz. Çevirmenler sadece kelimelere dikkat etmez, konuşmanın anlamını da çevirirler; bu yüzden konu ve terminolojiye aşina olmak isterler. Konuşmanızı yaparken metinden uzaklaşabilir veya eklemeler yapabilirsiniz. Çevirmenler mesleki olarak gizlilik ilkesine bağlıdırlar; verdiğiniz metnin içeriği gizli tutulacaktır, söz konusu metin arzu ederseniz size iade edilebilir.
• Sunum konunuz teknik ise, çevirmenlere varsa bir terminoloji listesi veya aynı konuda başka dillerde metin veriniz. Ayrıca konferans sekreteryasından çevirmenlerle bir brifing düzenlenmesini isteyebilirsiniz. Çevirmenler konuşmacıyla önceden tanışırsa, bazı konular açıklığa kavuşturulabilir ve çevirmenlerin performansı artabilir.
• Sunum sırasında film, slayt veya saydam göstermek istiyorsanız, çevirmenlere senaryoyu veya göstereceğiniz metinleri önceden veriniz. Çeviri kabinleri ekrandan uzakta olabileceği için çevirmenlerin ellerinde birer kopya olmasında yarar vardır.
• Yazılı bir metin okurken insan genellikle hızlanır, bu da dinleyicilerin konuşmayı takip etmekte zorlanabileceği ve verdiğiniz mesajın bir kısmının kaybolabileceği anlamına gelir. Daha önce simültane çeviri yapılan bir toplantıda konuşmadıysanız, önceden konuşma hızınızı ayarlamanızda yarar vardır. Normalde 40 satırdan oluşan bir sayfa 3 dakika sürer.
• Konuşmaya başlamadan önce mikrofonun açık olup olmadığından emin olun. Mikrofonu test etmek için mikrofona vurmak veya üflemek, hem salonda hem de çevirmenlerin kulaklarında hiç de hoş olmayan sesler çıkmasına neden olmaktadır. Mikrofonu test etmek için "İyi günler" veya "Teşekkürler, sayın başkan" gibi birkaç kelime söyleyin.
• Mikrofona çok yakın konuşursanız parazit oluşur; ayrıca mikrofonda çınlama olmaması için konuşurken kulaklıklarınızı mikrofona yakın bir yere bırakmayınız. Bu konularda teknisyen size yardımcı olabilir.
• Konuştuğunuz yerden ayrılmanız gerekiyorsa, örneğin bir slayda veya saydama işaret edecekseniz, lütfen yaka veya el mikrofonu kullanınız. Mikrofon kullanmazsanız, ne kadar yüksek sesle konuşursanız konuşun, çevirmenler sizi duyamaz.
• Bir kürsüde veya podyumda konuşuyorsanız ve dinleyicilerden gelen soruları yanıtlamak istiyorsanız, sorulan soruların çevirisini dinleyebilmek için yanınıza kulaklık almayı unutmayınız.